Anayasa Mahkemesi'nden trafik cezası iptali

Anayasa Mahkemesi, Söke 1. Sulh Ceza Mahkemesi’nin 2918 sayýlý Karayollarý Trafik Kanunu’nun 36. maddesinin, 21.5.1997 günlü, 4262 sayýlý Karayollarý Trafik Kanununda Deðiþiklik Yapýlmasý Hakkýnda Kanun’un 4. maddesi ile yeniden düzenlenen üçüncü fýkrasýnýn “Sürücü ayný zamanda araç sahibi deðilse, ayrýca tescil plakasýna da ayný miktar için ceza tutanaðý düzenlenir.” biçimindeki 4. Cümlesinin, Anayasaya aykýrý olduðu gerekçesiyle iptali talebini sonuçlandýrdý.Anayasa Mahkemesi oy birliði ile “Sürücü ayný zamanda araç sahibi deðilse, ayrýca tescil plakasýna da ayný miktar için ceza tutanaðý düzenlenir” biçimindeki hükmü Anayasa’ya aykýrý bularak iptal etti.“KÝMSE ÝÞLEMEDÝÐÝ BÝR FÝÝLDEN DOLAYI CEZALANDIRILAMAZ”Anayasa Mahkemesi’nin iptal kararýnda þu ifadeler yer aldý; “ Ceza sorumluluðunun þahsiliði ceza hukukunun temel kurallarýndandýr. Cezalarýn þahsiliðinden amaç, bir kimsenin iþlemediði bir fiilden dolayý cezalandýrýlmamasýdýr. Diðer bir anlatýmla, bir kimsenin baþkasýnýn fiilinden sorumlu tutulmamasýdýr. Bu ilkeye göre asli ve feri failden baþka kiþilerin bir suç sebebiyle cezalandýrýlmalarý olanaklý deðildir. Anayasa’nýn 38. maddesinin yedinci fýkrasý ile ilgili gerekçede de, “…fýkra, ceza sorumluluðunun þahsi olduðu; yani failden gayri kiþilerin bir suç sebebiyle cezalandýrýlamayacaðý hükmünü getirmektedir. Bu ilke dahi ceza hukukuna yerleþmiþ ve ‘kusura dayanan ceza sorumluluðu’ ilkesine dahil, terki mümkün olmayan bir temel kuralýdýr.” denilmektedir. Anayasa’nýn 38. maddesinde idari ve adli cezalar arasýnda bir ayrým yapýlmadýðýndan idari para cezalarý da bu maddede öngörülen ilkelere tâbidir.Ýtiraz konusu kuralda, sürücü belgesi olmadan araç kullanan kimsenin ayný zamanda araç sahibi olmadýðý durumlarda, tescil plakasýna da ayný miktar için ceza tutanaðý düzenleneceði belirtilmekte, araç sahibinin kusurunun bulunup bulunmadýðý, aracý sürücü belgesi olmayan kiþiye bilerek verip vermediði deðerlendirilmeden idare tarafýndan yaptýrým uygulanmaktadýr. Bu durum ise iþlemediði bir fiilden dolayý araç sahibine yaptýrým uygulanmasýna neden olabilecek niteliktedir. Dolayýsýyla, sürücü belgesiz araç kullanýlmasý ve sürücünün araç sahibi olmamasý halinde tescil plakasý sahiplerine sadece ruhsat sahibi olmalarý nedeniyle yaptýrým uygulanmasý cezalarýn þahsiliði ilkesine aykýrýlýk oluþturmaktadýr.Anayasa ve ceza hukukunun temel kurallarý uyarýnca, kiþilere ceza verilebilmesi için hukuka aykýrý eylemin kanunda belirtilmiþ olmasý ve bu eylemin o kiþi tarafýndan gerçekleþtirilmiþ olduðunun kanýtlanmasý gerekmektedir. Ýtiraz konusu kuralda araç sahibinin hangi eyleminin suç sayýldýðý açýk bir þekilde gösterilmediði gibi araç sahibi olma ile suç arasýndaki illiyet baðýnýn ne suretle oluþtuðu da belirtilmemiþtir.”