Gluten intoleransı, vücudun buğday, arpa ve çavdar gibi tahıllarda bulunan “gluten” adlı proteini sindirememesi durumudur. Bu durum genellikle alerjik reaksiyonlarla kendini gösterir. Glutene karşı hassasiyeti olan kişilerde şu belirtiler görülebilir:
Deride kuruluk, kaşıntı ve döküntü
Şiddetli karın ağrısı
Kusma ve ishal
Ciddi kilo değişimleri
Aşırı yorgunluk
Kemik ağrıları
İştahsızlık
Gluten intoleransından şüphelenen bireylerin bir uzmana başvurarak gerekli testleri yaptırması büyük önem taşır.
Gluten Nedir?
Gluten, buğday, arpa ve çavdarda bulunan bir protein grubudur. Özellikle ekmek, kek, makarna gibi ürünlerin yapısını tutan ve kabarmasını sağlayan bu protein, bazı bireyler için sindirilemez hale gelir. Vücut, gluteni yabancı madde gibi algılayarak savunma mekanizması geliştirir.
Glutensiz Beslenme ve Alternatifler
Gluten intoleransı veya çölyak hastalığı tanısı konan bireyler için glutensiz beslenme zorunluluktur. Glutensiz beslenmede buğday, arpa ve çavdardan uzak durulmalı; yerine şu besinler tercih edilmelidir:
Pirinç
Mısır
Patates
Meyve, sebze
Et, balık
Glutensiz un alternatifleri:
Pirinç unu
Patates unu
Mısır unu
Badem unu
Hindistancevizi unu
Keten tohumu unu
Ancak bazı glutensiz unlar (örneğin badem unu) hem maliyetli hem de erişimi sınırlıdır.
Glutensiz Beslenmenin Riskleri
Sağlıklı bir bireyin glutensiz beslenmeyi bilinçsizce uygulaması bazı riskler doğurabilir. Çünkü gluten içeren besinler genellikle:
Kalori
Şeker
Yağ
açısından zengindir. Bu öğelerin eksikliği, yetersiz beslenmeye yol açabilir.
Glutensiz diyette eksikliği görülebilecek başlıca vitamin ve mineraller:
Demir
Kalsiyum
Folik asit
Lif
B1 (Tiamin), B2 (Riboflavin), B3 (Niasin)
Bu sebeple glutensiz beslenmeye geçmeden önce bir beslenme uzmanı veya diyetisyen eşliğinde planlama yapılması önerilir.
