Kentsel dönüşümde büyük tehlike

Ferhan KocaÝþçi Saðlýðý ve Ýþ Güvenliði Uzmaný Hükümet deprem acýsýný bir daha yaþamamak için bütün binalarýn güvenli hale getirilmesi için kentsel dönüþüm yasasýný çýkardý. Þehirlerin ve eskimiz yapýlarýn yenilenmesine start verdi. Ancak büyük kentlerde eski binalarýn yýkýmý bir çevre felaketine yol açabilir. Arkadaþýmýz Ferhan KOCA, iþ güvenliði ve iþçi saðlýðý açýsýndan kentsel dönüþüm ile ortaya çýkabilecek çevre felaketini kaleme aldý.Kentsel Dönüþüm Süreci Yýkýmlar ve Asbest RiskiKentsel dönüþüm sürecine girdiðimiz bu günlerde yapýlan açýklamalara göre 7 milyon civarýnda binanýn elden geçirileceði ve bu sürecin 20 yýllýk bir zaman dilimini kapsayacaðý belirtilmektedir. 15-16 Mart 2013 tarihinde TMMO Ýstanbul Þubesince CNR Expo Fuar Merkezinde düzenlenen Ýþçi Saðlýðý ve Ýþ güvenliði konulu Sempozyumun belki de en ilgi çekici sunumu Doç Dr. Emre GÜRCANLI’nýn 2010 yýlý öncesi yapýlan binalarýn yýkýmý sonucu karþýlaþýlabilecek riskler konulu sunumuydu. 2010 yýlý öncesi yapýlan binalar neden riskli?2010 yýlý öncesi yapýlan binalarda, bazý tavan kaplamalarýnda ýsý ve yangýn yalýtýmý için kullanýlan izolasyon malzemeleri ve panellerinde, kazanlarda ve borularda kullanýlan ýsý yalýtým malzemelerinde ve daha sayamadýðýmýz birçok bölümlerde inþaat sektörü için çok iyi bir yalýtým malzemesi olan asbest kullanýlmýþtýr. Uluslararasý Kanser Ajansý tarafýndan “kesin kanserojen” tanýmlamasý ile 1. sýrada tanýmlanan asbestin üretimi, kullanýmý ve piyasaya arzýnýn yasaklanmasýna iliþkin yönetmeliðin 31.12.2010 tarihi itibarýyla yürürlüðe girmesiyle ülkemizde asbest kullanýmý tamamen yasaklanmýþtýr. Bu yönetmelikten önce yapýlan ve Kentsel dönüþüm süreci kapsamýnda yýkýmý planlanan binalarýn hemen hepsi asbest içermektedir. Planlanan yýkýmlar esnasýnda binalarda kullanýlmakta olan asbestin ortama yayýlmasý insan ve çevre saðlýðý açýsýndan ciddi riskler barýndýrmaktadýr. Yýkým iþlerinde çalýþan iþçiler ile yýkým alaný etrafýndaki konutlarda yaþayan insanlarýn maruz kalacaðý tehlikeler ve yýkým sonrasý ortaya çýkan asbestli yýkýntýlarýn bertarafý ve depolanmasý konusunda nasýl bir yol izleneceði konusunda ilgililerce yapýlmýþ bir açýklama bulunmamaktadýr. Bu konuda oluþacak zararý en aza indirgemek için neler yapýlabilir?Yýkým esnasýnda tozlarýn etrafa fazla yayýlmamasý için ýslak yýkým iþlemi uygulanabilir. Bu tabii ki en basit bir yöntem bu konuda uzman kiþilerden yardým alýnabilir en önemlisi de daha önce kentsel dönüþüm süreci yaþamýþ ülkelerde söz konusu riskler nasýl yönetilmiþ ona bakýlabilir. Örneðin: Hollanda Büyük tehlike arz eden asbestli yapý malzemelerinin kullanýldýðý binalardan kurtulmak güzel, fakat yýkým sürecinin insan ve çevre saðýlýðý açýsýndan daha büyük riskler oluþturmasýnýn engellenmesi þartýyla.