ODTÜ'den göz hareketleriyle çalışan tekerlekli sandalye

ANKARA - Selma Kasap

ODTÜ'de engelli bireylerin hayatını normalleştirmek ve kolaylaştırmak için sadece göz hareketleri ile kullanılabilen motorlu tekerlekli sandalye teknolojisi geliştirildi.

Dünyada da pek çok yeniliği barındıran teknoloji, engellilere gözleriyle bilgisayar kullanma rahatlığı da sunuyor.

ODTÜ Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Kürşat Çağıltay, doktora öğrencisi Araştırma Görevlisi Mehmet Dönmez ile geliştirdikleri teknolojiye ilişkin AA muhabirine yaptığı açıklamada, uzun yıllardır göz hareketleri ile bilgisayar ve diğer teknolojik cihazları kullanma teknolojileri üzerine çalışmalar yürüttüklerini anlattı.

Engelliler için geliştirilen teknolojinin, göz hareketlerini analiz eden bilgisayar tabanlı sistem ile bütünleşmiş bir motorlu tekerlekli sandalyeden oluştuğunu anlatan Çağıltay, 'Sistem sayesinde kullanıcı, tekerlekli sandalyeyi istediği şekilde göz hareketleri ile kontrol edebiliyor. İleri, geri, sağ sola dönme hareketlerini yapabiliyor. Hiçbir şekilde tekerlekli sandalyeye fiziksel olarak temas etmesine gerek kalmıyor.' diye konuştu.

Kürşat Çağıltay, 'Kullanıcı, ekranda yer alan ve tekerlekli sandalyenin sola sağa ileri geri hareketini sağlayan simgeye gözleri ile odaklanarak tekerlekli sandalyesini hareket ettirebiliyor.' dedi.

Yurt dışı için de hazırlık yapılıyorODTÜ Teknoloji Transfer Ofisi ile beraber çalıştıklarını ve proje kapsamında tekerlekli sandalye üreten bir firma ile ortaklık kurarak üniversite-sanayi iş birliğini hayata geçirdiklerini söyleyen Çağıltay, 'Şu anda prototipimiz, kullanılabilir durumda. Son olarak da ürünün ticarileşmesini ve yaygınlaştırılması hatta yurt dışında da kullanılabilir hale getirilmesine yönelik çalışmalarımız devam ediyor.' diye konuştu.

Çağıltay, teknoloji için ulusal patent başvurusu yaptıklarını, başvuru onaylandıktan sonra uluslararası patent başvurusunu da yapacaklarını bildirdi.

Bilgisayar kullanımını da sağlıyorODTÜ Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi Bölümü doktora öğrencisi Mehmet Dönmez de geliştirdikleri sistemin sadece tekerlekli sandalye kullanımı ile kısıtlı olmadığını sistem sayesinde, kullanıcının hiçbir temasa gerek kalmadan göz hareketleri ile tekerlekli sandalyeyi kullanabildiğini, ayrıca bilgisayarda yazı yazmak, video izlemek gibi tüm işlemleri yine temas gerekmeden göz hareketleri ile yapabildiklerini bildirdi.

'Uluslararası firmalar ile görüşülüyor'Projenin sanayi tarafından desteğini sağlayan rehabilitasyon firması yetkilisi Demirhan Şerefhan ise değişik nedenlerle vücudunun boyundan aşağısında kalan uzuvlarını hareket ettiremeyen kişilerin tekerlekli sandalyelerini kendi başlarına kullanabilmelerinin ve hareket ettirebilmelerinin mümkün olmadığını anlattı.

Şerefhan, ODTÜ'de geliştirilen sistem ile bu tür kısıtlara sahip kişilerin tekerlekli sandalyelerini kendi başlarına kullanabilmelerinin ve hareket kabiliyetine sahip olduklarını belirtti.

ODTÜ Teknokent Teknoloji Transfer Ofisi ve rehabilitasyon firması TURK REHAB iş birliği ile geliştirme çalışmalarının yapılması için bir motorlu tekerlekli sandalyenin ODTÜ'ye bağışlandığını belirten Şerefhan, 'Proje kapsamında, uluslararası firmalar ile görüşülerek geliştirilen sistemin yurt dışında da ticarileştirilmesini hedefliyoruz. Engellileri evlerinden çıkarabilmek bizim amaçlarımızdan biri. Dolayısıyla ODTÜ ile böyle bir projede birlikte olmak bize gurur veriyor.' dedi.

Teknolojiyi ilk kullanan lise öğrencisiBu arada lise öğrencisi Serebral Palsili Mehmet Barbaros, teknolojinin ilk kullanıcılarından oldu. Barbaros'un annesi Fatma Özgün, yaptığı değerlendirmede, teknoloji olarak Mehmet'in tekerlekli sandalyenin çok hoşuna gittiğini belirterek, 'Gözleriyle rahatlıkla kullanabildi. Bu teknoloji geliştirilirse Mehmet de bu teknolojiyi istiyor. Teknoloji ve bilgisayar bölümünde okuyor. Bilgisayar kullanmayı çok seviyor. Normalde bilgisayar ve tabletini burnu ile kullanıyor. Şimdi ise gözleri ile kullanmayı öğreniyor.' ifadelerini kullandı.