Osmanlı Bafra Ovası için sulama projesi yapmış

Samsun’un Bafra ve Çarþamba Ovalarý sulama projelerinin ilk olarak 1910 yýlýnda, Osmanlý Devleti tarafýndan Fransýz bir þirkete hazýrlatýldýðý ortaya çýktý. 103 yýllýk sulama projelerinin 2016 yýlýnda hayata geçirilmesi planlanýyor.AK Parti Samsun Milletvekili Cemal Yýlmaz Demir’in 2011 yýlýnda, Baþbakanlýk Osmanlý arþivinde yaptýðý araþtýrma neticesinde, Çarþamba ve Bafra Ovalarýnýn sulama kanalý projeleri ve ýrmak yataðý sette çalýþmalarýnýn ilk olarak 1910 yýlýnda Osmanlý Devleti tarafýndan Fransýz bir þirkete projelendirilmek üzere sözleþme yapýldýðýný görerek bu sözleþme örneðini bir kitapçýk haline getirdi.Kitapçýðýn sunuþ bölümünde, “Elinizdeki kitapçýkta göreceðiniz gibi Samsun Sancaðý dahilinde, Bafra ve Çarþamba Ovalarýný sulama çalýþmalarý için bir Fransýz þirketi ile anlaþma yapýlýyor ve sözleþme gereði en geç beþ ay içerisinde keþif yapýlmasý ve bir program dahilinde çalýþmalara baþlanmasý bir sözleþme ile karara baðlanýyor. 1910 yýlýnda imzalanmýþ olan bu sözleþmenin orijinal belgeleri Baþbakanlýk Osmanlý Arþivi 230/143.25.1 kayýt numarasý ile mahfuz edilmektedir” ifadeleri yer alýyor.Hazýrlanan kitapçýkta, dönemin Osmanlý Hükümeti’nin Fransýz bir þirketle yaptýðý sözleþmenin Fransýzca ve Osmanlýca orijinal metinlerinin yaný sýra Türkçeye çevrilmiþ metni de bulunmakta. Kitapçýkta ayrýca dönemin Bafra Ovasý’nýn o tarihteki durumu ve kurutulacak bataklýk araziyi gösteren orijinal bir harita da yer almakta.Kitapçýkta bulunan sözleþmenin Türkçeye çevrilmiþ metninde ise þu ifadelere yer verilmekte: “Bu sözleþmenin imza tarihinden itibaren en geç beþ ay içerisinde Samsun Sancaðý hudutlarý içerisinde keþif yaptýrýlarak aþaðýdaki hususlarý içine alan bir program yapýlmasý þirket tarafýndan taahhüt ve Osmanlý Hükümeti tarafýndan kabul olunur. Söz konusu program; birinci olarak Bafra ve Çarþamba Ovalarýnýn sulanmasý (sulu tarýma geçilmesi) ve bu ovalardan geçen ýrmaklarýn setler yapýlarak koruma altýna alýnmasý (su taþkýnlarýnýn önlenmesi) için yapýlacak olan iþlerin tamamýný içine alacaktýr. Ýkinci olarak bu iþlerin yerine getirilmesi için yapýlacak imalatýn ayrýntýlý projesinin yapýmý için istenilecek bedel açýklanmýþ olacaktýr.”NEDEN ÝPTAL EDÝLMÝÞTÝ?1910 yýlýnda projelendirilmiþ çalýþma 1918 yýlýnda iptal ediliyor. Projenin iptaline iliþkin metin ise þöyle: “Nafi’a Nezareti Nafi’a Ýdare-i Umumiyesi’nin (bugün hizmet alaný Çevre ve Þehircilik ile Su Ýþleri Bakanlýklarý arasýnda paylaþýlmýþ olan) Ýçiþleri Bakanlýðý’na 13 Nisan 1918 tarihli cevabi yazýsý olup, Canik Sancaðý dahilinde, bilhassa Bafra Ovasý’nda bataklýklarýn kurutularak sulu tarýma geçilmesi, daha önce programa alýnmýþ ise de mevcut þartlarda halen faaliyete bulunan Su Ýþleri (Toprak Su) þubelerinin teknik personel kadrolarýný dahi doldurabilecek güçte olamadýðýný beyanla, mevcut sýkýntýlarýn giderilmesine kadar bu iþin te’hir edilmesi lazým geldiðinin 23 Mart 1919 tarih ve 534 sayý ile Canik Mutasarrýflýðý’na bildirildiðine dair yazýdýr. 17 Nisan 1918.”Ýlk olarak 1910 yýlýnda projelendirildiði ortaya çýkan Bafra ve Çarþamba Ovalarýný sulama projelerinden, Bafra Ovasý’nýn sulama kanalý projesi 2012 yýlýnýn Mart ayýnda tamamýyla bitirilerek hayata geçirilirken, Türkiye Cumhuriyeti tarafýndan Devlet Su Ýþleri 7. Bölge Müdürlüðü’nün 1993 yýlýnda projelendirdiði Çarþamba Ovasý Sulama Kanalý Projesi ise, çeþitli nedenlerle tamamlanamadý.Geçen ay Orman ve Su iþleri Bakaný Prof. Dr. Veysel Eroðlu’nun da katýlýmlarýyla Devlet Su Ýþleri 7. Bölge Müdürlüðü’nün Samsun’da yaptýðý 11 projenin açýlýþ ve temel atma töreninde Çarþamba Ovasý sulama kanalý projesi yeniden projelendirilerek yapýmýna baþlandý.KÖSE: “ÇALIÞMALARI 2016 YILINDA BÝTÝRMEYÝ HEDEFLÝYORUZ”Konu hakkýnda açýklamada bulunan AK Parti Çarþamba Ýlçe Baþkaný Mehmet Köse, ilk projelendirildiði tarihten itibaren üzerinden 103 yýl geçen projenin AK Parti iktidarý ile birlikte sonlanacaðýný iddia ederek þunlarý söyledi: “Geçtiðimiz ay Çarþamba’da Orman ve Su Ýþleri Bakanýmýz Veysel Eroðlu’nun da katýlýmlarýyla DSݒye ait 11 projenin açýlýþ ve temel atma törenini Çarþamba’da yaptýk. Orman ve Su Ýþler Bakanlýðýmýzýn 2003-2012 yýllarý arasý Samsun’da yatýrýmlarý 873 milyon 658 bin TL. Bu kapsamda Sayýn Bakanýmýzýn törende ifade ettiði, ‘2013 yýlýný Samsun’da yatýrýmlar için hamle yýlý ilan ettik’ cümlesi her þeyi özetlemekte. Geçtiðimiz ay yaptýðýmýz bu törende Çarþamba Ovasý sað sahil 2.kýsým yüzeysel drenajý ikmali ile 2m kotu altý arazisinin pompalý drenajý ve ayný þekilde Çarþamba Ovasý sol sahil 2.kýsým yüzeysel drenajý ikmali ile ilgili çalýþmalar baþladý. Çalýþmalarý 2016 yýlýnda bitirmeyi hedefliyoruz. Ayrýca Yeþilýrmak ýslahý ile ilgilide çalýþmalarýmýz var. Yeþilýrmak ýslahý ile Çarþamba taþkýnlardan korunacak. 30 km’lik setle ve duvar inþaatý ile ilgili ihale Mayýs 2013’te yapýlacak. Maliyeti yaklaþýk 40 milyon TL civarýnda. Dolayýsýyla 1910 yýlýnda Fransýz þirketi ile yapýlan sözleþme 103 yýl sonra AK Parti iktidarý ile hayata geçiyor. Bu da AK Parti’nin bir gururu.”