TRT dizisinin dekorunu tarihi eser diye müzeye koydular

Sonunda Türkiye bunu da gördü. Bilimsel bir makale havasında kaleme alınan araştırma sonucu, içinde akademisyenlerin yer aldığı Anıtlar Yüksek Kurulu tarafından onaylandı, TRT'de yayınlanan dizi için üretilen dekor Türk İslam Eserleri Müzesi'ne kaldırıldı. 

İktidarın “TRT dizileriyle tarihi baştan yazıyor” söylemi tescillendi. TRT dizilerinin sadece tarih anlatımında bozmaya neden olmadığı görüldü. TRT’de yayımlanan “Tozkoparan İskender” dizisinde kullanılan “Menzil taşı” olarak geçen dizi dekorunun İstanbul 5 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nca 26 Şubat 2025’te tarihi eser olarak tescillenip ve İstanbul İslam Eserleri Müzesi’ne kaldırıldığı ortaya çıktı.

Cumhuriyet Gazetesi'nde Aytunç Ürkmez imzasıyla bugün yayınlanan habere göre AKP; “karşı kültürel devrim” amacıyla TRT’de yayımlanan Osmanlı ve Selçuklu dizileriyle tarihi baştan yazıyor. Bu dizilerle iktidar, kendi siyasi söylemini tarihi zemine oturtmaya çalışırken, kitleleri de gericileştiriyor.

Söz konusu dizilerde; siyasi tarihin akışından tarihi karakterlerin söylem ve özelliklerine, dönemin mimari ve kıyafetlerinden toplum yapısına değin birçok hata bulunuyor. 

DİZİ HATALARINA AKADEMİ DE DAHİL OLDU

Dizilerin hatalarına akademinin ve Kültür ve Turizm Bakanlığı Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü’nün de eşlik ettiği ortaya çıktı.

Bu kapsamda Kafkas Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Şen ile  Kültür ve İstanbul 5 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nda görevli uzman sanat tarihçisi Sude Saki’nin 2025’te Karadeniz Araştırmaları Dergisi’nde (KARAM) yayımlanan makaleleri akademide tartışma konusu oldu. 

TOZKPARAN İSKENDER’E AİT TEK ‘MENZİL TAŞINI’ BULDUKLARINI İDDİA ETTİLER

İkili; söz konusu makalede İstanbul Tuzla ilçesi’ndeki Merkez Mahallesi’nde bir ağaca yaslanmış halde Türk okçuluğunun büyük üç kemankeşlerinden biri olan Tozkoparan İskender’e ait bilinen ilk ve tek “menzil taşını” bulduklarını iddia etti.

İkili makalelerinde; söz konusu menzil taşınının ahşaptan yapıldığını, toprağa gömülü olmadan, taş ve tuğlalarla desteklenerek dikili hale getirilmiş biçimde bulduklarını aktardı. Ayrıca makalede söz konusu menzil taşının; İstanbul 5 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nun 26 Şubat 2025 tarihli toplantısında tarihi eser olarak tescillenmiş olup, İstanbul İslam Eserleri Müzesi’ne kaldırılarak gerekli koruma ve konservasyon uygulamalarının yapılmasına yönelik çalışmalar başlatılmıştıldığı bilgisine de yer verildi.

TRT DİZİSİNDE KULLANILAN DEKOR ÇIKTI

Oysa gerçeğin böyle olmadığı ortaya çıktı. Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Şükrü Seçkin Anık, aynı dergide bu ay içinde yayımladığı “reddiye” ile iddia konusu menzil taşının ahşaptan yapılma bir dizi dekoru olduğunu ortaya çıkardı.

Anık; kendisinin de içinde bulunduğu söz konusu dizinin sanat ekibi tarafından 2019’da dekor olarak üretildiğini, dekor menzil taşının üsütünde yer Osmanlıca şiir ve yazıların da kendisi tarafından yazıldığını açıkladı. 

ADI TAŞ OLAN MALZEMENİN AHŞAPTAN ÜRETİLDİĞİNE İNANDILAR!

Şen ve Saki’nin dekor üzerine yazdığı yanıltıcı analize ilişkin de Anık makalesinde; “Son olarak Osmanlı döneminden günümüze ulaşan menzil taşlarının istisnasız hepsi, farklı formlar arz etmekle beraber, mermerden üretilmişlerdir. Adı üzerinde ‘taş’ olan bir malzemenin ahşaptan üretilmiş olabileceğine anılan kurul uzmanları ve temsilcilerin nasıl inandıkları da bir tartışma konusu olmakla birlikte 16. yüzyıldan günümüze yazıları okunabilecek derece düzgün ahşap bir malzemenin ulaşabilmesinin mümkün olup olmadığı da ayrıca değerlendirilmelidir” ifadelerini kullandı.