Yeni Anayasa ile neler değişiyor? Anayasa değişikliğinin içeriği
Türkiye Anayasa'da yapılan değişiklikleri tartışırken, değişiklikle birlikte gelen yenilikler tam olarak bilinmiyor. Oysa gece yarısı tamamlanan anayasa değişiklik teklifi görüşmelerinin ilk turunın ardından siyasi partiler ikinci tura hazırlanırken yeni Anayasa'da bu haliyle kabul edilirse pek çok yenilik bizi bekliyor.
Anayasa değişiklik teklifinin TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerinin ilk turu tamamlandı. Anayasa değişiklik teklifi ikinci tur görüşmelerinin Çarşamba günü başlaması planlanıyor.
Anayasa değişiklik teklifi 18 maddeden oluşuyor. Anayasa değişiklik teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’ndaki görüşmeleri 9 Ocak tarihinde başlamıştı. Görüşmeler 7 gün sürdükten sonra tamamlandı.
Anayasa değişiklik teklifinde şu değişikliler öngörülüyor:
'Milletvekili seçilme yaşı 18'e inecek, milletvekili sayısı 600 olacak'
Anayasa değişiklik teklifinde, mahkemelerin bağımsız ve tarafsızlık ilkesi benimsenecek. Milletvekili sayısı 600'e çıkacak. Milletvekili seçilme yaşı 18 olacak. Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimleri 5 yılda bir yapılacak. Türkiye Büyük Millet Meclisi belli bir konuda Meclis araştırmasına genel görüşme yapabilecek, milletvekilleri yazılı soru sorabilecekler.
'Cumhurbaşkanı görev süresi 5 yıldır'
Cumhurbaşkanı 40 yaşını doldurmuş, yüksek öğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip, Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilecek. Cumhurbaşkanı görev süresi 5 yıldır. Cumhurbaşkanlığı'na siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az 100 bin seçmen aday gösterilebilecek. Cumhurbaşkanı devletin başıdır. Yürütme yetkisi cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanı gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde açılış konuşması yapar.
Cumhurbaşkanı üst kademe kamu yöneticilerini atarken görevlerine son verir. Üst kademe yöneticilerinin atanmalarını ilişkin usul ve esaslar cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.
Cumhurbaşkanı milletlerarası anlaşmaları onaylar. Cumhurbaşkanı Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanlığını temsil eder.
Cumhurbaşkanı hakkında suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir. Meclis önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tam şahsının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.
'Cumhurbaşkanı bir veya daha fazla yardımcı atayabilir'
Cumhurbaşkanı seçildikten sonra bir veya daha fazla cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileriyle teşkilat yapısı cumhurbaşkanı kararnamesi ile düzenlenir. Merkezi idare kapsamındaki kimi kurum ve kuruluşlarının; kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.
'Cumhurbaşkanı Olağanüstü Hal ilan edebilecek'
Cumhurbaşkanı Olağanüstü Hal ilan edebilir.
Askeri Mahkemeler Disiplin Mahkemeleri dışında kurulamayacak.
'HSYK 13 üyeden oluşacak'
Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu 13 üyeden oluşuyor. Adalet Bakanı ve Adalet Bakanlığı Müsteşarı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun doğal üyesidir.
'Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifi ve geçici bütçe teklifi verebilecek'
Kamu idarelerinin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır.
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, mali yılbaşından en az yetmiş beş gün önce Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunar. Cumhurbaşkanı geçici bütçe teklifi verebilecek.
'Anayasa Mahkemesi üye sayısı 15'e düşecek'
Sıkıyönetim kavramı madde metinlerden çıkarılıyor. Anayasa Mahkemesi üye sayısı 15 oluyor.
'Askeri mahkemeler kaldırılıyor'
Cumhurbaşkanlığı ile TBMM milletvekilliği seçimleri 3/11/2019 tarihinde yapılacak. Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi vesayeti mahkemeler kaldırılıyor.
Türkiye Anayasa'da yapılan değişiklikleri tartışırken, değişiklikle birlikte gelen yenilikler tam olarak bilinmiyor. Oysa gece yarısı tamamlanan anayasa değişiklik teklifi görüşmelerinin ilk turunın ardından siyasi partiler ikinci tura hazırlanırken yeni Anayasa'da bu haliyle kabul edilirse pek çok yenilik bizi bekliyor.
Anayasa değişiklik teklifinin TBMM Genel Kurulu’ndaki görüşmelerinin ilk turu tamamlandı. Anayasa değişiklik teklifi ikinci tur görüşmelerinin Çarşamba günü başlaması planlanıyor.
Anayasa değişiklik teklifi 18 maddeden oluşuyor. Anayasa değişiklik teklifinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu’ndaki görüşmeleri 9 Ocak tarihinde başlamıştı. Görüşmeler 7 gün sürdükten sonra tamamlandı.
Anayasa değişiklik teklifinde şu değişikliler öngörülüyor:
'Milletvekili seçilme yaşı 18'e inecek, milletvekili sayısı 600 olacak'
Anayasa değişiklik teklifinde, mahkemelerin bağımsız ve tarafsızlık ilkesi benimsenecek. Milletvekili sayısı 600'e çıkacak. Milletvekili seçilme yaşı 18 olacak. Cumhurbaşkanlığı ve Türkiye Büyük Millet Meclisi seçimleri 5 yılda bir yapılacak. Türkiye Büyük Millet Meclisi belli bir konuda Meclis araştırmasına genel görüşme yapabilecek, milletvekilleri yazılı soru sorabilecekler.
'Cumhurbaşkanı görev süresi 5 yıldır'
Cumhurbaşkanı 40 yaşını doldurmuş, yüksek öğrenim yapmış, milletvekili seçilme yeterliliğine sahip, Türk vatandaşları arasından, halk tarafından seçilecek. Cumhurbaşkanı görev süresi 5 yıldır. Cumhurbaşkanlığı'na siyasi parti grupları, en son yapılan genel seçimlerde toplam geçerli oyların tek başına veya birlikte en az yüzde beşini almış olan siyasi partiler ile en az 100 bin seçmen aday gösterilebilecek. Cumhurbaşkanı devletin başıdır. Yürütme yetkisi cumhurbaşkanına aittir. Cumhurbaşkanı gerekli gördüğü takdirde, yasama yılının ilk günü Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde açılış konuşması yapar.
Cumhurbaşkanı üst kademe kamu yöneticilerini atarken görevlerine son verir. Üst kademe yöneticilerinin atanmalarını ilişkin usul ve esaslar cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle düzenlenir.
Cumhurbaşkanı milletlerarası anlaşmaları onaylar. Cumhurbaşkanı Türkiye Büyük Millet Meclisi adına Türk Silahlı Kuvvetleri'nin Başkomutanlığını temsil eder.
Cumhurbaşkanı hakkında suç işlediği iddiasıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi üye tam sayısının salt çoğunluğunun vereceği önergeyle soruşturma açılması istenebilir. Meclis önergeyi en geç bir ay içinde görüşür ve üye tam şahsının beşte üçünün gizli oyuyla soruşturma açılmasına karar verebilir.
'Cumhurbaşkanı bir veya daha fazla yardımcı atayabilir'
Cumhurbaşkanı seçildikten sonra bir veya daha fazla cumhurbaşkanı yardımcısı atayabilir. Bakanlıkların kurulması, kaldırılması, görevleri ve yetkileriyle teşkilat yapısı cumhurbaşkanı kararnamesi ile düzenlenir. Merkezi idare kapsamındaki kimi kurum ve kuruluşlarının; kuruluş, görev, yetki ve sorumlulukları cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile düzenlenir.
'Cumhurbaşkanı Olağanüstü Hal ilan edebilecek'
Cumhurbaşkanı Olağanüstü Hal ilan edebilir.
Askeri Mahkemeler Disiplin Mahkemeleri dışında kurulamayacak.
'HSYK 13 üyeden oluşacak'
Hakim ve Savcılar Yüksek Kurulu 13 üyeden oluşuyor. Adalet Bakanı ve Adalet Bakanlığı Müsteşarı Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun doğal üyesidir.
'Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifi ve geçici bütçe teklifi verebilecek'
Kamu idarelerinin ve kamu iktisadi teşebbüsleri dışındaki kamu tüzel kişilerinin harcamaları yıllık bütçelerle yapılır.
Cumhurbaşkanı bütçe kanun teklifini, mali yılbaşından en az yetmiş beş gün önce Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunar. Cumhurbaşkanı geçici bütçe teklifi verebilecek.
'Anayasa Mahkemesi üye sayısı 15'e düşecek'
Sıkıyönetim kavramı madde metinlerden çıkarılıyor. Anayasa Mahkemesi üye sayısı 15 oluyor.
'Askeri mahkemeler kaldırılıyor'
Cumhurbaşkanlığı ile TBMM milletvekilliği seçimleri 3/11/2019 tarihinde yapılacak. Askeri Yargıtay, Askeri Yüksek İdare Mahkemesi vesayeti mahkemeler kaldırılıyor.
